© 2012 Charlotte Lefferts 20120624-110525.jpg

Saigon

Een rood veld met een gele ster. De vlag van de Socialistische Republiek Vietnam. De vijf punten symboliseren de arbeiders, de boeren, de soldaten, de intellectuelen en de jeugd. Vietnam is in de lengte ongeveer 1650 km lang (totale kustlengte is 3260 km) en tussen de 50 en 600 km breed. Ruim 84 miljoen inwoners waarvan er ca 8 miljoen in Saigon wonen en 3,5 miljoen in Hanoi. De verdeling tussen Noord en Zuid vindt zijn oorsprong in de rivaliteit tussen de Thrinh- en de Nyuyenclans, die tussen de vijftiende en de achttiende eeuw steeds heftiger werd. In de zeventiende eeuw leidde dit tot een deling van het land. Pas in 1802 wordt het land onder Nguyen keizer Gia Long verenigd. Nadat keizer Tu Duc in enkele Franse en Spaanse missionarissen had gedood was dit voor Frankrijk aanleiding om De havenstad Da Nang aan te vallen en in 1887 werd Vietnam een onderddeel van het Frans Koloniaal Indo-China. Gedurende de tweede wereldoorlog stond koloniaal Vietnam onder Japans protectoraat. Na de capitulatie begon de Vietminh (Liga voor de Onafhankelijkheid van Vietnam) onder leiding van Ho Chi Min een grote opstand, de Augustusrevolutie, die eindigde met de inname van Hanoi, waarna de Democratische Republiek Vietnam werd uitgeroepen, wat opnieuw een deling van Vietnam betekende. Maar Frankrijk had geen zin om zijn kolonie zomaar op te geven met als gevolg de eerste Indochinese oorlog, die eindigde in 1954. In Zuid Vietnam kwam Ngo Dinh Diem met steun van de Amerikanen aan de macht. Bij de akkoorden in Geneve was bepaald dat er gezamenlijke verkiezingen zouden plaatsvinden. Dit werd door Diem gesaboteerd, omdat hij bang was dat Ho Chi Min zou winnen. Door fanatieke Boeddhisten- en communistenvervolgingen door Ding ontstond er grote aanhang bij de in 1960 opgerichte verzetsbeweging Nationale Bevrijdingsfront (beter bekend als de Vietcong), die de bevrijding van het zuiden beoogde. De strijd leek te worden gewonnen door het Noorden. De tweede Indochinese oorlog, de ‘Vietnamoorlog’, was een feit, nadat troepen een Amerikaanse torpedojager hadden geraakt. Naar schatting kostte dat aan 550.000 Noord-Vietnamese, 58.000 Amerikaanse en vele Zuid-Vietnamese militairen het leven. Vietnam zelf schat dat er ook 2 miljoen burgerslachtoffers waren. Dit werd veroorzaakt door massale bombardementen op Vietnam. Er vielen meer bommen op Vietnam dan in de Tweede Wereldoorlog op Duitsland en Japan tezamen. Voorts was sprake van chemische oorlogvoering met Agent Orange en napalm door de Amerikanen. Pas in 1973 werd er een vredesakkoord getekend waarbij afgesproken werd dat de Amerikanen zich zouden terugtrekken en Vietnam herenigd zou worden na vrije verkiezingen. Het zwakke zuiden werd in 1975 door het Noorden overgenomen en het land werd verenigd onder de naam De Socialistische Republiek Vietnam, met als hoofdstad Hanoi. Wie herinnert zich niet de beelden van de evacuaties met helikopters van het dak van de Amerikaanse ambassade op 30 april 1975 nadat de Noord-Vietnamezen Saigon bezetten? Wij beginnen onze reis in het zuiden.

In Saigon, Ho Chi Min stad, onze eerste Aziatische stad zonder tuk tukjes, maar wel met riksja’s. In ieder geval happen we genoeg uitlaatgassen naar binnen. Het verkeer is een complete chaos. Net als in Cairo: er zijn geen regels. Op straat geldt het recht van de sterkste. Je vraagt je af waarom er strepen en zebrapaden op straat staan. Phnom Penh was het moeilijk om over te steken, in Saigon is het complete waanzin. Het verkeer komt hier van alle kanten. Natuurlijk luid toeterend. Denk je dat je veilig de stoep bereikt hebt, word je daar bijna omver gereden.
Saigon wordt wel het Parijs van Azië genoemd. De binnenstad is veel kleiner, maar de Parijse sfeer is er zeker; brede boulevards met hoge bomen, koloniale gebouwen, luxueuze winkels, gezellige terrasjes, uitstekende koffie en niet te vergeten de baguette. De Saigon rivier slingert er door heen. Ook zijn er bomen langs de straten. In sommige delen wel 30 meter hoog. Saigon is een charmante en mondaine stad, met wederom grote verschillen tussen arm en rijk. Uitgedrukt in auto’s: we zien Bentley, Jaguar en zelfs Lamborghini. Het komt daarmee in de buurt van Bangkok, alleen de winkelcentra zijn qua omvang nog kleiner. De gewone Vietnamees verdient zo’n 650 dollar per jaar.
Het bezoeken van het War Remnants museum is een must. Aan de hand van vele foto’s worden de oorlogsmisdaden van de Amerikanen uit de doeken gedaan. Ook worden de effecten van her gebruik van Agent Orange en napalm aan de hand van foto’s getoond. Nog generaties zullen er gruwelijk verminkte mensen worden geboren; nog generaties zal een deel van het land onbruikbaar blijven. Het museum is hier en daar wat eenzijdig. Zo worden uiteraard de gruweldaden van de Vietcong en het Noord-Vietnamese leger niet gemeld. Ook doet het glimlachen dat bij een oud luchtafweerkanon staat het 13 vliegtuigen heeft neergehaald en bij een gammele straaljager dat deze ruim 30 vijandelijke jagers heeft vernietigd. Toch is het museum een indrukwekkend monument tegen de oorlog in het algemeen en laat zij de misdaden van Amerikaanse kant maar al te beeldend zien. En dat voor een oorlog waarvan McNamara, destijds de minister van defensie van de VS, later heeft toegegeven dat deze fout was. Na het bezoek aan het museum drinken wij een biertje op het dakterras van het Rex Hotel. Daar werden destijds de dagelijkse persconferenties gegeven door het Amerikaanse leger. Journalisten noemden dit de ‘Five ‘o clock Follies’. Indrukwekkende boeken over De Vietnamoorlog zijn: Michael Herr, ‘ Dispatches’ en Bao Ninh, ‘Het verdriet van Vietnam’. Deze laten goed zien dat (ook) deze oorlog geen echter winnaars kent.
Omdat we niet veel dagen in Saigon hebben, moeten we keuzes maken in wat we zullen bezoeken. We kiezen voor een stadswandeling in de wijk Cho Lon. Wij hebben geen zin in de tunnels van de Vietcong of een tocht op de Mekong. Zij voegen weinig toe aan wat wij al hebben gezien. Cho Lon is het Chinatown van Saigon. Er zijn geen toeristen. Cho Lon kent twee bijzonder leuke markten (Binh Taymarkt en Ben Thanhmarkt) waar alles wat los en vast zit gekocht of gegeten kan worden. Wel loopt achter eerstgenoemde markt een kanaal waar je de ratten ziet dansen. Het zal zeker een Chinese volksdans zijn. In de wijk bevinden zich ook diverse achttiende en negentiende Gemeenschapshuizen van de Chinezen waarin zij hun beschermgoden vereren. Dat is bijvoorbeeld een vissersmeisje uit de tiende eeuw die het heeft geschopt tot gemalin van de hemel (Thien Hau) maar ook een generaal Quan Cong met zijn eveneens vereerde paard. Er is ook een tempel gewijd aan de schutspatroon van het kapitalisme. Verder is het een mengeling van Boeddhisme en Taoïsme. Het is een bonte verzameling. Heel bijzonder. Cho Lon kent ook nog een charmante katholieke kerk ( Cha Tamkerk), waarin op 1 november de door de Verenigde Staten gesteunde dictator zijn laatste uren doorbracht voordat hij werd vermoord.
Wij lopen terug naar het ‘echte’ centrum. Een succes. De Zuidoost Aziatische sfeer is totaal. Ook in dit communistische Vietnam viert de vrije markteconomie hoogtij. Iedereen is vrije ondernemer. Van de bananenverkoper tot de scooterwasser of de bandenopblazer. De laatste staat met een compressor langs de kant van de weg om tegen betaling service te verlenen aan de tienduizenden scooters die langsscheren. Er moet in Zuidoost Azië tientallen miljoenen scooters zijn. Op enkele Vespa’s na allen Japans. Als we in Nederland alle auto’s zouden omruilen voor scooters is het file probleem opgelost! Op straat bevonden zich voorts kappers en zijn veel stoeprestaurantjes. Mooie beroepen zijn ook brommer- of cyclovervoerder, het maken van sandalen van rubber banden, het scheppen van rijst, het verkopen van gif (bijvoorbeeld Tolueen) of het namaken van schilderijen. Op de kunstmarkt kun je elk schilderij krijgen wat je wilt hebben. Een Nachtwacht? Geen enkel probleem. Zo zagen wij de Kus van Klimt, de Zonnebloemen van Van Gogh en de Mona Lisa van Da Vinci hangen. Wat een kleurrijk geheel.

20120624-105815.jpg

20120624-105822.jpg

20120624-105832.jpg

20120624-105848.jpg

20120624-105857.jpg

20120624-105911.jpg

20120624-105933.jpg

20120624-110004.jpg

20120624-110022.jpg

20120624-110030.jpg

20120624-110049.jpg

20120624-110105.jpg

20120624-110114.jpg

20120624-110142.jpg

20120624-110157.jpg

20120624-110210.jpg

20120624-110225.jpg

20120624-110238.jpg

20120624-110252.jpg

20120624-110301.jpg

20120624-110314.jpg

20120624-110329.jpg

20120624-110340.jpg

20120624-110356.jpg

20120624-110405.jpg

20120624-110415.jpg

20120624-110424.jpg

20120624-110439.jpg

20120624-110500.jpg

20120624-110513.jpg

20120624-110525.jpg

Post a Comment

You must be logged in to post a comment.